İştahsızlık her yaş grubunda görülebilen kişinin aç hissetmemesine bağlı günlük yiyecek alım miktarındaki azalmaya denir. İştahta azalmanın fiziksel sebepleri olabileceği gibi psikolojik sebepleri de vardır. İştahta azalmanın düzelmesi için iştahsızlığa sebep olan faktörleri bulmak ilk adımdır.

   İştahsızlık yüzünden kişi alması gereken vitamin ve mineralleri alamaz bunun sonucunda kişinin bağışıklığı günden güne zayıflayabilir ve kişi çeşitli hastalıklara kolayca yakalanabilir.

İştahsızlığın Belirtileri Nelerdir?

• Halsizlik
• Yorgun hissetmek
• Kilo kaybı yaşamak
• Regl olamama ya da az olma
• Ciltte kuruluk
• Yoğun saç dökülmesi
• Dikkat eksikliği
• Bağışıklık sisteminde zayıflama
• Günlük aktivitelerden keyif alamama
• Unutkanlık
• İstekte azalma
• Depresif duygu durumu

   İştahsızlık çoğunlukla fizyolojik sebeplerden dolayı ortaya çıksa da psikolojik sebepler de iştahsızlığa yol açabilir. Stres ve kaygı gibi faktörler yeme-içme alışkanlıklarını etkileyebilir. Özellikle de stresli durumlar iştahta azalmaya neden olabilir. Stres ve anksiyete gibi durumların uzun vadede psikolojik etkileri ortaya çıkabilir ve bu da beraberinde iştahsızlığı getirebilir. Kişinin bir yakınını kaybetmesi, hastalık, beklenmedik olaylar, ayrılık, aile ve iş ortamındaki sorunlar da beraberinde iştahsızlığı getirebilir.

İştahsızlık depresyona girmiş kişilerde de sıklıkla görülür. Yaşama olan hevesini yitirmiş kişilerde iştahsızlık belirtisi beklendik bir durumdur. Depresyondaki kişilerde bu yüzden zamanla kilo kaybı yaşanabilir ve kişide beslenme dengesizlikleriyle birlikte önemli sağlık problemleri de ortaya çıkabilir.Mide’nin dengesini bozan ve iştahsızlığa neden olan stres eğer ki kronik hale gelmişse dopamin hormonunda (mutluluk hormonu) ciddi değişimlere sebep olarak kişinin daha az yemek yemesine ve daha az uyumasına neden olabilir.

   Yeme bozuklukları kategorisinde yer alan ve iştahsızlıkla bağlantılı olan anoreksiya nervozada ise kişi kontrolsüzce kilo verme arzusuna kapılmış olabilir ancak bununla birlikte kişi anoreksiya nervozaya depresyonun son evresinde de yakalanmış olabilir çünkü anoreksiya nervoza sadece kontrolsüz kilo verme arzusundan dolayı meydana gelmez.  Kişi isterse kilo kaybetme arzusundan dolayı iştahsızlıkla mücadele ediyor olsun isterse yalnızca iştahsızlıktan dolayı mücadele ediyor olsun, uzun vakitler boyunca yemek yemeyen kişide açlığı hissetme durumu zamanla yok olur ve vücut bu durumla başa çıkmak için daha az enerji harcayarak birçok hastalığa zemin hazırlayabilir ve tedavi edilmezse ölümcül sonuçlar doğurabilir.

Peki İştahsızlığın Psikolojik Tedavisi Nedir?

   Kişide tıbbi bir durumdan kaynaklı iştahsızlık varsa bir doktordan aldığı tedavinin yanında psikolojik tedavi de alması faydalı olabilmektedir. Hiçbir tıbbi durumdan kaynaklanmayan durumlarda ise mutlaka psikoterapi desteği alınmalı. Psikoterapide kişi ve terapist birlikte beslenme davranışına atfedilen inançları ve bilişleri incelerler. Beslenme davranışının pekiştirilmesi için, beslenmeyle ilgili hatalı davranışların incelenerek yanlış inançların sonlandırılması ve yeniden yapılandırılmasında psikoterapi çok etkili olabilmektedir. Kişinin durumu ilk iki seansta belirlendikten sonra bir tedavi planı oluşturulabilir. Kişinin değişmeye olan arzusu ve çabası belirleyici faktör olarak karşımıza çıkmaktadır.

Yazan: Stajyer Psikolog Zuhal Erdoğan