Alkol Bağımlılığı (Alkolizm) Nedir?

Alkolizm, kişinin kontrolsüz ve sürekli bir biçimde alkol kullanımı sonucu aile, sosyal ve iş gibi genel yaşam fonksiyonlarında bozulmalara sebep olan önemli bir hastalıktır. Alkolizm fiziksel bir hastalık olmasının yanı sıra psikolojik bir hastalık olarak da kabul edilmektedir. Alkolizm, beynin kimyasını ve yapısal işleyişini bozarak bağımlılık yapıcı bir süreç oluşturur. Bireyin zamanla ödül sistemini değiştirerek alkolü sürekli olarak istemesine yol açmaktadır. Bu yüzden birey, alkol tüketimini durdurmada veya sınırlandırmada zorluk yaşar.

Alkolizm genellikle genetik yatkınlıkla ilişkilendirilen bir durum olsa da çevresel faktörler de önemli bir yere sahiptir. Aile, sosyal çevre, ruhsal durum ve kültürel etmenler, bireyin alkol kullanımını teşvik edebileceği gibi, bu kullanımın önlenmesinde de etkili olabilir. Çevrenin alkol bağımlılığı üzerindeki etkisinde birçok faktör rol oynamaktadır. Bunlar:

1) Ailesel Faktörler

• Aile içinde alkol bağımlılığına sahip başka birey ve/veya bireylerin oluşu yatkınlığı hem genetik hem de çevresel olarak etkileyebilmektedir.
• Bireyin içinde yetiştiği ailede ebeveynlerin alkole karşı tutumu, bağımlılığın gelişmesini arttırabilir, azaltabilir veya engelleyebilir.
• Aile içi şiddet, ihmal gibi olumsuz koşullar, bireyi bir kaçış yolu olarak alkole yönlendirebilir.

2) Arkadaş Çevresi Ve Sosyal Baskı

• Bireyin vakit geçirdiği arkadaş gruplarında alkol tüketimi yaygınsa, birey de bunu benimseyebilir.
• Arkadaş gruplarında kabul görmek veya dışlanmamak için alkol kullanımı artabilir.
• Sosyal içicilikle birlikte eğlence kültüründe alkolün merkezde olması, alkolizmi arttırabilir veya tetikleyebilir.

3) Kültürel Ve Toplumsal Etkiler

• Alkol tüketiminin toplumda yaygın olması, bireylerin alkol kullanımını arttırabilmektedir.
• Medya, dizi ve reklamlar gibi iletişim kanallarının alkolü özendirici biçimde sunması, kişiyi alkol tüketimine yönlendirebilmektedir.

4) Psikososyal Faktörler

• Bireyin yaşadığı stresli veya travmatik olaylar, alkol kullanımına eğilimi arttırabilir.
• Depresyon, kaygı ve yalnızlık gibi duygusal durumlar alkolizmi arttırabilir veya tetikleyebilir.
• Sosyal destek eksikliği bireyi alkol kullanımına itebilir.

  Özetle, çevresel etmenler, genetik faktörlerle birlikte alkol bağımlılığının gelişiminde önemli bir rol oynamaktadır. Ailevi, toplumsal, sosyal, psikolojik ve kültürel faktörlerin iyileştirilmesi alkolizm riskini önemli ölçüde azaltabilmektedir. 

 Stajyer Psikolog Feyza Eperen