İnsanlar iletişim kurmak için bir dizi karmaşık sözel simge olarak tanımlanabilen ‘’Dil’i’’ kullanıyorlar.
Bebekler dili kullanamasalar bile pekiştireçler geliştirerek tepki verirler.

Dil öğrenmenin iki gelişim aşaması vardır. Bunları Dil Öncesi Gelişimi Dönemi ve Dilsel Gelişim Dönemi olarak gruplandırılır. Her gelişim dönemi kendi içerisinde evrelere ayrılıyor.

DİL ÖNCESİ GELİŞİM DÖNEMİ
Bebeklerin ilk anlaşılır kelimelerini konuşmadan önceki dönemdir. Bu dönemde 3 farklı evre ortaya çıkar.

1.Evre:
AĞLAMA: Doğumdan sonraki ilk iki hafta bebekler genellikle ağlamanın dışında çok az ses çıkarırlar. Bebekler, dil gelişimini kolaylaştıran çeşitli yetenek ve yönelimlerle doğarlar.

2. Evre:
AGULAMA: İkinci ayın başlangıcında çocuklar agulama diye nitelendirdiğimiz ‘’oooo, aaah’’ gibi açık ünlüler ve fokurdama seslerini çıkarmaya başlarlar. Telaffuz açısından ünlü sesleri çıkarmak daha kolaydır; dil, dudaklar ve dişle daha az eklemle gerektirmektedir.

3. Evre:
CIVILDAMA: Bebekler, 6 aylık olduklarında ünsüzlerin de içinde bulunduğu çok çeşitli sesler çıkarırlar. İlk cıvıldama ve son cıvıldama dönemleri görülmektedir. İlk cıvıldama döneminde bebekler, çevrelerindeki konuşma dilinde duymuş olsalar da olmasalar da insanın konuşma aygıtının yetenekli olduğu herhangi bir sesi üretebilirler. Son cıvıldama döneminde bebekler, sıklıkla işittikleri sesleri çıkarırlar. Bu evrede bebekler; dudaklarını, dişlerini, dillerini ve dudaklarını kullanmaya başlarlar. Büyüklerin dilinin tonlama, ritim ve vurgulama örüntülerini kullanmaya başlarlar.
•Sağır bebeklerde ilk cıvıldama evresinin ilerisine gidilmez. Çünkü, tonlama ve vurgulama örüntüleri için işitme duyuları yoktur.
•İlk cıvıldama evresinden sonra işitme dilin kazanılmasında önemlidir.

DİLSEL GELİŞİM DÖNEMİ:
Çocukların ilk sözcüklerini konuşmalarından sonraki dönemdir. 3 farklı evre ortaya çıkar.

4. Evre:
TEK SÖZCÜK: Bebek genelde 1 yaşını doldurmasıyla ilk sözcüğünü söyler. Bu evrede bebekler bir cümle kurmak yerine sorunlarını bir sözcük ile ifade ederler.

5. Evre:
TELGRAF KONUŞMASI: Çocuklar, 2 doğum gününden önce iki veya üç kelimeli cümleler kurmaya başlarlar. ‘’Baba ev, öykü oku, bak anne araba’’ gibi cümleler görülür.

6. Evre:
TAM CÜMLELER: Çocuğun çekimler yapmaya başladığı evredir. ‘’Hızlı koşarım yerine, hızlı koşuyorum’’ gibi cümleler görülmektedir

NORMAL KONUŞMA BOZUKLUĞU
Çoğu çocuk 3-4 yaşlarında bu bozukluğu yaşarlar. Bu bozukluk, küçük dil bozuklarını, tekrarlı sesler, heceler ya da sözcükler gibi küçük dil bozuklarını veya hatalarını kapsar. Ebeveynler, çocukları bu bozukluğu gösterdiğinde çocuğun dil sorunları geliştirdiğini düşünerek kaygıya kapılır. Eğer bu kaygı çocuklara gösterilirse çocuğun da kaygılanmasına neden olabilir ve konuşma bozukluğu ağırlaştırılabilir.

NE ZAMAN VE NASIL YARDIM ALMALIYIM?
Son cıvıldama evresine girmeyen bebekler ve 3-4 yaşında küçük dil bozukları, tekrarlı sesler, heceler ya da sözcükler gibi küçük dil bozukları veya hatalar yapan çocuklar için uzmandan yardım isteyebilirsiniz.

Yazan: Psikolog Rabia GÜNDOĞAR