Boşanma, çocuklar için özel bir anlam taşır. Özellikle okul öncesi çağdaki çocuklar, ebeveynlerinin ayrılmasına uyum sağlamada zorluk yaşarlar. Çünkü genellikle ayrılık sebebini kendilerinin kötü bir çocuk olması olarak algılarlar. Okul öncesi dönemde çocuklar, evdeki çatışmaların ve ebeveynler arasındaki anlaşmazlıkların kendi yaramazlıklarına ve isteklerine bağlı olduğunu düşünürler. Okul çağındaki çocuklar genelde okulda uyumsuz davranışlar sergilerler. Akran zorbalığı, şiddet, öğrenme güçlüğü, odaklanma problemi gibi birçok sorun gözlemlenir. Ergenler, bu dönemde genelde yoğun bir öfke beslerler. Boşanan anne veya babayı sürekli suçlama eğilimindedirler.

Ebeveyni boşanmış çocuklarda sıklıkla bağlanma problemleri, kaygı bozukluğu, öfke krizleri, akademik başarısızlık gözlemlenebilir. İlk süreçte genelde bir depresyon dönemi yaşanır ve bunu takiben uyumsuz davranışlar görülebilir.  Bu süreçte boşanmış olan bireyler, kendilerindeki problemlerden kaynaklı çocuklarının davranışlarını normal karşılayabilir. Bazı anne babalar ilişkilerindeki problemleri çocuklara yansıtırlar. Bu yansıtmalar ‘’Sen olmasan bu kadar süre onunla evli kalmazdım’’, ’’Senin için ona katlandım’’, ‘’İyi ki sen varsın yoksa annenin/babanın bana kattığı hiçbir şey yok’’ tarzında kurulan cümlelerdir. Boşanan ebeveynin önce kendisine dürüst bir şekilde evliliğinde yaptığı hataları ve doğruları anlatması gerekir. Kendisi ile olan sürecini tamamladıktan sonra çocuğuna boşanmanın ne demek olduğunu anlatmalıdır.

Boşanmış anne babalarda disiplinde belirgin bir tutarsızlık görülmekte ve çocukların üzerinde denetim eksikliği yaşanabilmektedir. Bunun nedeni velayet hakkına sahip ebeveynin çocuğu/ergeni kendisinden uzaklaştırmak istememesidir. Buna karşılık karşı taraftaki ebeveynin çocuğu/ergeni kendisine bağlama isteği belirgindir.

Çocuk ve ergenlerde verilen tepkiler yaşlarına ve cinsiyetlerine göre farklılık gösterir. Erkekler daha hırçın ve vurdumduymaz tavırlar sergilerken; kızlar daha duygusal veya öfke krizlerinin görüldüğü duyguduruma girebilirler.

NELER YAPILABİLİR?

Boşanan ebeveynler, çocuklarına bir seçim yapmak zorunda olmadığını anlatmalıdır. Ne olursa olsun annesinin ve babasının hala onun anne ve babası olduğunu anlatmak çok önemlidir. Bu süreçte, boşanan çiftler çocuklarının iyiliği için aralarındaki ilişkiyi tamamen kesmemelidir. Beraber vakit geçirip çocuğa hala bir ailesinin var olduğu hissettirilmelidir. Ne olursa olsun bir birey, iyi bir eş olamadıysa dahi iyi bir anne/baba olabilir.

NE ZAMAN UZMANA BAŞVURULABİLİR?

Çocuk veya ergende daha öncesinde gözlemlenmeyen davranışlar başladıysa, okulda akademik başarısızlık görülüyorsa, öfke problemleri başladıysa/arttıysa, sürekli ebeveyne karşı düşman gibi davranışlar sergileniyorsa, içine kapanık bir birey olduysa, duygusal bir boşluk yaşıyorsa uzmana başvurulması gerekmektedir.

YAZAN: PSİKOLOG RABİA GÜNDOĞAR